Productmanager vs. Business Analyst
In sommige bedrijven, voornamelijk bedrijven met een IT-achtergrond, kan er ergens in de productorganisatie een extra rol bestaan – hetzij bij het productmanagement, hetzij bij de productontwikkeling. Deze rol wordt soms "Business Analyst" genoemd. Je mag deze rol echter niet verwarren met die van de Business Analyst in productorganisaties, waar de betreffende persoon verantwoordelijk is voor het evalueren van kengetallen en analyses. Wat ik bedoel, is een heel andere rol.
De rol van de Business Analyst
In IT-bedrijven (die ofwel interne software ofwel klantspecifieke software ontwikkelen) zijn "Business Analysts" verantwoordelijk voor het verzamelen van gedetailleerde productvereisten.
Stel je een typisch project voor, waarbij bijvoorbeeld maatwerksoftware moet worden ontwikkeld voor het beheren van arbeidsvoorwaarden voor de HR-afdeling van de klant. Misschien zijn er een paar developers beschikbaar om de code te schrijven, maar wie vertaalt de zakelijke vereisten van de HR-afdeling naar iets dat de developers daadwerkelijk kunnen bouwen? In een IT/maatwerkorganisatie zijn er vrijwel nooit productmanagers, dus moet iemand anders de rol op zich nemen voor het verzamelen en definiëren van vereisten. Vaak is dat de zogenaamde "Business Analyst" en deze term en rol bestaan al meer dan 30 jaar.
De rol van de productmanager
Het wordt echter problematisch wanneer dit model voor IT en maatwerkoplossingen wordt toegepast in een productsoftware-organisatie, waar normaal gesproken een productmanager verantwoordelijk is voor de beschrijving van het product.
De meeste productmanagers die in zo'n organisatie terechtkomen, vragen zich eerst af: wie zijn deze mensen en doen ze eigenlijk niet precies hetzelfde als ik?
Dit komt vooral vaak voor wanneer een organisatie sterk gewend is aan de rol van de Business Analyst en er sterk op vertrouwt dat deze zich bezighoudt met de gedetailleerde beschrijving van de productvereisten.
De problematiek
Dit is helaas weer een voorbeeld van de problematiek die ontstaat wanneer je twee personen voor één rol hebt. Het is hetzelfde fundamentele probleem als bij het scheiden van de rollen van de "Business Product Manager" en de "Technical Product Manager".
Ik ben principieel tegen zo'n scheiding. Elk product (of elk productgebied) heeft één enkele Product Owner nodig die verantwoordelijk is voor alles – van de overkoepelende doelen tot de details van de gebruikerservaring.
Gelukkig blijken deze Business Analysts vaak uitstekende productmanagers te zijn.
Er is wel één uitzondering, en dat is wanneer de Business Analyst niet echt de klantvereisten vastlegt, maar in plaats daarvan de interne systeemarchitectuur documenteert (ook wel "Internal Spec" genoemd). Af en toe zijn er Business Analysts die echt in deze rol opgaan, maar dat is een ander onderwerp. Hier gaat het om hoe de organisatie te werk wil gaan, en dat valt niet binnen het domein van productmanagement.
Conclusie
Als je dus merkt dat Business Analysts de verantwoordelijkheid voor het definiëren van het product willen delen met de productmanager, dan is het verstandig om nog eens goed te bekijken hoe deze rollen in jouw organisatie precies zijn gedefinieerd en ingevuld. Identificeer de echte productmanagers en geef hen de volledige verantwoordelijkheid voor de definitie van het product – van de algemene vereisten tot de details. Eigenaarschap en verantwoordelijkheid moeten duidelijk verdeeld zijn.
