De AI-parallel: strategische koersbepaling 2024

Juist nu maken bedrijven met AI precies dezelfde fout als VW met software heeft gemaakt.

Ze behandelen AI als een leveranciersprobleem. Ze wachten tot systeemintegratoren AI-capaciteiten voor hen opbouwen. Ze geven McKinsey opdracht om een "AI-strategie"-presentatie te schrijven. Ze halen Accenture erbij voor de implementatie van AI-oplossingen. Ze besteden het denkwerk uit voordat ze begrijpen waarover ze eigenlijk moeten nadenken.

Dit patroon beperkt zich niet tot de auto-industrie. We zien het in de retail, bij financiële dienstverlening, in de maakindustrie en daarbuiten. Dezelfde bedrijven die de afgelopen twee decennia bezig waren met het inhalen van hun achterstand op softwaregebied, maken nu dezelfde keuze bij AI.

De logica voelt veilig: AI is onzeker, complex en verandert snel. Laat de experts het maar doen. Daar zijn consultants toch voor, of niet?

Hier zit het probleem: er zijn nog geen experts. AI in zijn huidige vorm is drie jaar oud. Large Language Models werden eind 2022 mainstream. Agentic AI is nog jonger. De consultants die zich als experts positioneren, hebben misschien zes maanden meer ervaring dan jij. Ze leren op jouw kosten.

Het spreekwoord past perfect: "In het land der blinden is eenoog koning." Precies dat doen systeemintegratoren op dit moment. Ze positioneren zich als experts in een domein waar nog niemand het meesterschap heeft bereikt.

En net als bij software zit het echte risico niet in het achterblijven bij een bepaalde technologie. Het risico is afhankelijkheid. Zodra je AI-strategie en -implementatie uitbesteedt, creëer je een structurele kloof. Je medewerkers stoppen met leren. Je organisatie bouwt niet meer het spiergeheugen op om te experimenteren, te falen, te itereren en te verbeteren. Je wordt afhankelijk van externe partners die beslissingen nemen over jouw kernactiviteiten.

Erger nog: je bouwt geen AI-competentie op binnen je eigen workforce. En AI-competentie is fundamenteel – zoals leren lezen of leren werken met Microsoft Office. Het is geen gespecialiseerde technische vaardigheid. Het is een basiscompetentie die iedere medewerker nodig heeft om zijn werk beter, sneller en effectiever te doen.

Dit is de AI-afhankelijkheidsval. En die klapt nu dicht, in real-time, dwars door alle sectoren heen.