Wat is SAFe® eigenlijk?
Met welke uitdagingen wordt softwareontwikkeling in een enterprise-omgeving eigenlijk geconfronteerd? Vrijwel sinds software bestaat, hoor je steeds dezelfde roep: "We hebben een betere time to market nodig, meer betrouwbaarheid bij de oplevering, betere planbaarheid en een hogere ROI." Maar hoe ziet de werkelijkheid eruit? Het klassieke projectmanagement volgens de watervalmethode kon hier geen echte oplossing voor bieden. Daarom zochten specialisten al sinds de jaren '90 naar andere wegen. In 1995 werd op de OOPSLA-conferentie een werkwijze genaamd "Scrum" gepresenteerd.
Sindsdien heeft Scrum zich duizendvoudig bewezen als organisatievorm voor kleine, autonome, slagkrachtige teams en blijft het zich continu verspreiden. Ook in grote concerns wint Scrum steeds meer terrein, waardoor er veel autonome Scrum-teams ontstaan die een waardevolle bijdrage leveren aan het bedrijfssucces. Maar in een enterprise-omgeving dringt zich de vraag op: "Maar wat als ik meer dan één team heb – als mijn project geen kleinigheid is, maar een heel bedrijf in beweging zet?" Daar geeft Scrum geen antwoord op: Scrum beperkt zich bewust tot de organisatie van één team. Scrum houdt zich daarom niet bezig met de vraag naar de overkoepelende organisatie van het bedrijf.
Zodra ons project groot en complex wordt, wordt dat echter belangrijk: een geschikt schalingsframework is nodig zodat de teams gezamenlijk en efficiënt in de juiste richting roeien. Bij gebrek aan een antwoord ontstaan er dan vaak agile eilandjes binnen traditioneel gemanagede projecten. Daardoor combineer je de nadelen van traditioneel projectmanagement – zoals inflexibiliteit, hoge coördinatiekosten en lange doorlooptijden – met Scrum, en vernietig je zo systematisch de voordelen van agiliteit. Maar er zijn alternatieven: veel verschillende mensen hebben al nagedacht over hoe je agiliteit op een zinvolle manier kunt opschalen voorbij het teamniveau. Er bestaan voor deze agile organisatieontwikkeling verschillende modellen, maar vandaag beperken we ons uitsluitend tot SAFe.
Hoe is SAFe® ontstaan?
Oorspronkelijk was SAFe een verzameling observaties en ervaringsverhalen over wat goed werkte bij individuele bedrijven die probeerden hun agile processen op te schalen voorbij het teamniveau. Naarmate er door de jaren heen steeds meer informatie bijkwam, ontstonden er patronen van dingen die bij veel verschillende bedrijven hadden geholpen. Dit werd in een structuur gegoten – het geboorteuur van het "Scaled Agile Framework" (SAFe). Sindsdien wordt SAFe wereldwijd door steeds meer bedrijven gebruikt om systematisch agiliteit op te schalen. De opgedane ervaringen worden continu meegenomen in de doorontwikkeling van SAFe. Daarom is SAFe inmiddels bij versie 4.0, en dat zal zeker niet de laatste zijn. Bedrijven die ervaring met SAFe hebben opgedaan en die ook mede vorm hebben gegeven aan SAFe, zijn onder andere Telstra – een telecomaanbieder, de bank Westpac, het Royal Melbourne Institute of Technology, het Franse arbeidsbureau pôle emploi, maar ook hardware- en machinefabrikanten zoals Cisco, John Deere – en Lego. De universaliteit van SAFe is een zekere indicator dat SAFe ook voor andere bedrijven nuttig kan zijn.
En nu de vraag: "Wat is eigenlijk SAFe® ?"
SAFe gebruikt als "hardware" teams die zich doorgaans met Scrum organiseren en dankzij XP-praktijken altijd hoge kwaliteit leveren. De productontwikkeling als geheel wordt met Kanban aangestuurd, het management zet in op Lean. Op een ander moment kunnen we dieper ingaan op wat deze afzonderlijke frameworks in detail betekenen voor een complexe omgeving. Voor nu is het voldoende om te weten dat ze een veelvuldig beproefde en zeer betrouwbare basis aan structuren, methoden en principes voor SAFe bieden. De reden waarom SAFe op deze vier frameworks bouwt, is terug te vinden in de SAFe-waarden: Kanban en Scrum zorgen ervoor dat strategie en uitvoering op elkaar zijn afgestemd. Iedereen, van ontwikkelaar tot CEO, weet wat prioriteit 1 is en kan zich daarop richten. Dat is de SAFe-waarde "Alignment".
Scrum en XP zorgen ervoor dat de teams degelijke kwaliteit leveren. Hierbij brengt Scrum de juiste mensen samen en zorgt XP ervoor dat ze robuust werken. Dit is de SAFe-waarde "Build Quality in": we willen immers geen fouten in het product. XP-praktijken helpen de teams om het product altijd in een uitleverbare staat te houden. Lean Management zorgt ervoor dat de organisatie slagvaardig is, op de lange termijn beter wordt en dat de overhead rondom een uitlevering continu afneemt. SAFe ziet daarom "Program Execution" als centrale waarde – in tegenstelling tot mooie plannen die uit de ivoren toren komen en niet overeenkomen met de operationele werkelijkheid. Als vierde en laatste centrale waarde definieert SAFe de "Transparantie", die operationeel door Kanban en strategisch door methoden uit het Lean Management wordt bereikt.
Samenvatting: SAFe is...!
SAFe® is als framework ontworpen zodat de juiste mensen het juiste op het juiste moment op de juiste manier doen – of het nu gaat om 50 of 5000 mensen, en of het nu plaatsvindt in de ontwikkeling, in het operationeel management of in het strategisch management. Informatie en beeldmateriaal zijn afkomstig van www.scaledagileframework.com.
