AI-geletterdheid volgens artikel 4 van de AI Act: Wat je organisatie nu zou moeten doen

Bijgewerkt in november 2026 · Geen juridisch advies

Sinds 2 augustus 2026 controleren EU-toezichthouders of bedrijven hun medewerkers trainen in het gebruik van AI. De basis is artikel 4 van de EU AI Act: de verplichting tot AI-geletterdheid (in het Engels AI literacy), vaak AI-trainingsplicht genoemd. Ze geldt voor organisaties in de EU waarvan de teams AI op het werk gebruiken, en kan ook bedrijven buiten de EU raken, bijvoorbeeld als ze AI-systemen in de EU aanbieden of als de resultaten van hun AI hier worden gebruikt.

Ze is ruimer geformuleerd dan velen denken: de wet vereist dat er training is, maar niet dat die goed is. Een vinkje zetten levert je met AI niets op. In deze gids laten we je zien wat de AI Act betekent voor bedrijven met activiteiten in de EU en hoe je de verplichting zo invult dat je medewerkers en je bedrijf er echt beter van worden.

Illustratie: van de verplichting uit artikel 4 naar impact. In de Campus Playground bouwen deelnemers met AI-coach Henrik hun eigen agents. Daaromheen de stappen Verplichting, Rollen, Assessment, Oefenen, Impact en Bewijs.
In het kort
Sinds 2 februari 2025
Bedrijven moeten maatregelen nemen voor de AI-geletterdheid van hun medewerkers.
Sinds 2 augustus 2026
Toezichthouders controleren de naleving. Elk EU-land heeft zijn eigen markttoezichtautoriteiten.
Geen eigen boete
Artikel 4 voorziet er geen. Maar toezichthouders kunnen per geval maatregelen opleggen.
Geen certificaat
De Europese Commissie is duidelijk: voor artikel 4 heb je geen certificaat nodig.
Tijdlijn van de AI Act

Sinds wanneer geldt de AI-trainingsplicht en voor wie?

Artikel 4 geldt sinds 2 februari 2025 en sinds 2 augustus 2026 controleren toezichthouders de naleving. Het geldt voor elke organisatie in de EU waarvan de medewerkers AI-tools op het werk gebruiken, en kan ook bedrijven buiten de EU raken die hier actief zijn.

  1. 2 februari 2025 Artikel 4 geldt Vanaf deze dag moeten bedrijven maatregelen nemen voor de AI-geletterdheid van hun medewerkers.
  2. 27 juli 2026 Nieuwe formulering Verordening (EU) 2026/1744 wijzigt de tekst van artikel 4. Bedrijven moeten de ontwikkeling van AI-geletterdheid nu ondersteunen in plaats van waarborgen, en niemand hoeft nog een bepaald niveau te garanderen. Meer hierover bij de wet.
  3. 2 augustus 2026 Toezichthouders controleren Bevoegd zijn de nationale markttoezichtautoriteiten van elk EU-land.

Voor wie het geldt

Organisaties in de EU die AI op het werk gebruiken, ook als het alleen ChatGPT of Copilot is, en bedrijven buiten de EU van wie AI-resultaten hier worden gebruikt. Privégebruik valt erbuiten.

Wat gebeurt er bij een overtreding?

Artikel 4 kent geen eigen boete. Maar toezichthouders kunnen per geval maatregelen opleggen, en die moeten evenredig zijn. Meer details vind je hieronder in de FAQ.

Ons advies: probeer niet alleen een vinkje te zetten. De EU heeft artikel 4 zo open gelaten dat het niet eens duidelijk is of dat kan. Waarom, lees je in de delen over de wet, over de ruimte en over de maatstaf. Helaas spelen veel aanbieders in op de angst voor boetes om snel een handtekening te krijgen. Angst is een slechte raadgever. Ontwerp liever een ontwikkelprogramma dat je medewerkers en je bedrijf echt verder helpt. Dan voldoe je bijna vanzelf aan de verplichting uit artikel 4. Een goede eerste stap is in kaart brengen welke AI-tools er in je bedrijf echt worden gebruikt, ook de tools die nooit officieel zijn ingevoerd.

De wet

Wat vereist artikel 4 van de AI Act?

Aanbieders en gebruiksverantwoordelijken van AI-systemen moeten maatregelen nemen om de AI-geletterdheid van hun personeel te ondersteunen. Sinds de hervorming van 27 juli 2026 hoeft niemand nog een bepaald niveau te garanderen.

Vandaag
“Aanbieders en gebruiksverantwoordelijken van AI-systemen nemen maatregelen om de ontwikkeling van AI-geletterdheid van hun personeel en andere personen die namens hen AI-systemen exploiteren en gebruiken, te ondersteunen, en houden daarbij rekening met hun technische kennis, ervaring, onderwijs en opleiding en de context waarin de AI-systemen zullen worden gebruikt, evenals met de personen of groepen personen ten aanzien van wie de AI-systemen zullen worden gebruikt. Deze verplichting houdt niet in dat aanbieders of gebruiksverantwoordelijken een bepaald niveau van AI-geletterdheid moeten waarborgen voor personen.”

Art. 4, lid 1, AI-verordening (EU) 2024/1689, zoals gewijzigd bij Verordening (EU) 2026/1744. Bron: EUR-Lex

Tot juli 2026
“Aanbieders en gebruiksverantwoordelijken van AI-systemen nemen maatregelen om, zoveel als mogelijk, te zorgen voor een toereikend niveau van AI-geletterdheid bij hun personeel en andere personen die namens hen AI-systemen exploiteren en gebruiken …”

Art. 4 AI-verordening (EU) 2024/1689, oorspronkelijke versie (PB L van 12.7.2024). Bron: EUR-Lex

Ondersteunen in plaats van waarborgen

De oude versie kon zo gelezen worden alsof bedrijven moesten instaan voor een resultaat. Nu gaat het in de wet uitdrukkelijk om de inspanning.

Geen gegarandeerd niveau meer

Geen bedrijf hoeft te garanderen dat een bepaalde persoon een bepaald kennisniveau haalt. Dat staat nu zwart op wit in de wet zelf.

Steun voor kleine en middelgrote bedrijven

De Commissie en de lidstaten moeten bedrijven helpen, vooral het mkb. Een EU-orgaan moet daarvoor gemeenschappelijke doelen aanbevelen.

Wat dit voor jou betekent: de verplichting en de maatstaf zijn hetzelfde gebleven. De maatregelen moeten passen bij wat iemand weet en hoe iemand AI gebruikt. Eén cursus voor iedereen is daarom waarschijnlijk niet genoeg. Je hebt verschillende leerpaden nodig voor verschillende rollen. En korte trainingen over compliance en governance volstaan niet. Het gaat niet alleen om veilig AI-gebruik, maar om productief AI-gebruik. Daarvoor is een bredere blik nodig, die ook het management meeneemt.

Meer ruimte dan gedacht

Wat vereist artikel 4 niet?

Artikel 4 zegt dat bedrijven moeten zorgen voor voldoende AI-geletterdheid, maar niet hoe. Volgens de Europese Commissie zijn daar geen vaste eisen voor:

  • Geen verplicht programma
  • Geen minimaal aantal uren
  • Geen verplicht format, of het nu klassikaal, online of zelfstudie is
  • Geen certificaat. De Commissie zegt uitdrukkelijk dat het niet nodig is.
  • Geen gegarandeerd kennisniveau voor elke persoon

Bron: AI Literacy – Questions & Answers van de Europese Commissie (in het Engels)

Er is geen garantie. Volgens de Commissie maakt zelfs het overnemen van haar voorbeelden je niet automatisch compliant. Rechtszekerheid kan op dit moment niemand garanderen, ook wij niet.

Voor L&D is dat een kans. Als er geen veilig vinkje bestaat, loont het om hoger te mikken: een training die met de grootste zorg is ontworpen, die je medewerkers echt verder brengt en echte businesswaarde oplevert. Dat helpt ook om het budget bij de directie te verantwoorden. Wat “passend” betekent, lees je in het volgende deel.

De maatstaf

Wat betekent “passend” bij AI-geletterdheid?

Passend zijn maatregelen die aansluiten bij wat iemand weet en hoe iemand AI gebruikt. Eén cursus voor iedereen is daarom waarschijnlijk niet genoeg.

De criteria uit artikel 4
De persoon
Technische kennis, ervaring en opleiding
Het gebruik
De context waarin de AI wordt ingezet
De betrokkenen
De personen ten aanzien van wie AI wordt gebruikt

Bovendien omvat AI-geletterdheid volgens de wet kansen en risico's. Het gaat dus om productief gebruik, niet alleen om veilig gebruik.

Differentiëren

Leerpaden per rol

De Commissie bevestigt dat het zinvol is om niveaus te onderscheiden naar voorkennis en rol. Een manager die beslist over AI-gebruik heeft iets anders nodig dan iemand die er dagelijks teksten mee schrijft.

Vastleggen

Wie heeft wat gekregen?

Documentatie is niet verplicht. Maar de Commissie raadt aan om gevolgde trainingen en maatregelen intern vast te leggen.

Onze kijk: een presentielijst laat zien dat iemand er was. Hij laat niet zien of de training paste bij die persoon en zijn of haar werk. Dat staat niet letterlijk in de wet. Maar als een toezichthouder een concreet geval onderzoekt, is dat precies wat hij zal vragen. Een gezet vinkje beantwoordt die vraag niet. Een ontwikkelprogramma met leerpaden per rol, zoals we het in ons advies aanraden, wel. En het brengt je bedrijf met AI verder.

Onze ambitie

Hoe weet je of een AI-training werkt?

We meten training met het model van Donald Kirkpatrick, dat vier niveaus van effect onderscheidt. Artikel 4 haalt niet eens het eerste.

Artikel 4 vereist dat er een maatregel is, maar niet dat mensen er iets aan hebben. Dat noemen we niveau 0. Met onze klanten willen we resultaten bereiken op alle vier niveaus daarboven.

  1. Niveau 0

    De verplichting

    Er is een maatregel, en die is gedocumenteerd. Meer vraagt artikel 4 niet.

  2. Niveau 1

    Reactie

    Deelnemers ervaren de training als echte meerwaarde voor hun werk. De afgelopen 15 jaar lag onze Net Promoter Score op 97. Na elke cursus halen we feedback op en werken die samen met jou uit.

  3. Niveau 2

    Leren

    Deelnemers leren iets. Daarvoor zorgt Henrik, onze AI-coach. Aan het begin brengt hij in een gesprek in kaart waar iemand staat. Tijdens en na de cursus is hij de oefenpartner van die persoon en stemt hij zich precies af op dat niveau. Ook het assessment, eveneens als gesprek, laat zien wat er is veranderd.

  4. Niveau 3

    Gedrag

    Deelnemers werken anders dan voorheen. Daarom oefenen ze met hun eigen taken in de Playground. Na de cursus komt Henrik regelmatig bij hen terug en helpt hij het geleerde in hun dagelijkse werk toe te passen. Volgens ons is er geen effectievere manier om mensen te helpen anders te gaan werken.

  5. Niveau 4

    Resultaten

    Je medewerkers bereiken echt meer, ieder in zijn of haar vakgebied. Henrik hoort in gesprekken met de deelnemers wat er beter is geworden. Wij werken dat voor je uit, zodat je ziet wat de training je bedrijf oplevert.

De Europese wetgever zelf ziet de verplichting slechts als startpunt. In de motivering van de hervorming staat:

AI-geletterdheid moet “een strategische prioriteit vormen, ongeacht de verplichtingen op het gebied van regelgeving en mogelijke sancties”.
Overweging 8 van Verordening (EU) 2026/1744
6%
AI-koplopers
van de bedrijven schrijft minstens vijf procent van hun resultaat toe aan AI
¾ vs. ¼
Nieuwe processen
van de koplopers herontwerpt hun processen grondig rond AI, tegenover een kwart van de rest
2×
Zichtbaar leiderschap
zo vaak staat de top van de koplopers zichtbaar achter AI-initiatieven

Bron: McKinsey, The State of AI, enquête van augustus 2026, 1.719 respondenten

Waarom dat voor ons belangrijk is: McKinsey heeft elf werkwijzen gevonden die deze bedrijven onderscheiden van de rest. Maar nieuwe processen ontstaan alleen als de mensen die erin werken AI productief kunnen gebruiken. Precies daar zorgt goede training voor.

Wat we beloven en wat niet: met Campus kun je aantonen dat je maatregelen hebt genomen die passen bij verschillende rollen. Maar geen enkele cursus maakt je compliant, ook de onze niet. Voor ons telt dat de training zich voor jou terugbetaalt.

Onze aanpak

Wat is er nodig om AI-training te laten renderen?

Een cursus alleen is niet genoeg. Om de training te laten renderen voor je bedrijf, oftewel niveau 4 in het model van Kirkpatrick, moeten drie dingen samenkomen: Access, Enablement en Redesign.

Aan jou

Access

Je medewerkers hebben de juiste AI-tools, veilig ingericht. Welke tools dat zijn, bepaal jij zelf. Onze content werkt met alle tools, ook als je later overstapt. Met Enablement kun je echter al eerder beginnen, gewoon in de Playground van Campus.

Hier helpen wij

Enablement

De basis begrijpen is niet genoeg. Je medewerkers moeten oefenen, met hun eigen taken. In Campus leren ze in hun eigen tempo en Henrik begeleidt ze van het eerste assessment tot in het dagelijkse werk. In de Playground proberen ze het geleerde meteen uit.

Hier helpen wij

Redesign

Het grootste effect ontstaat als processen opnieuw worden ontworpen, niet als oude processen iets sneller lopen. De impuls komt van leidinggevenden. In AI for Leaders ontdekken ze wat AI voor hun vakgebied betekent en zetten ze het herontwerp in hun teams in gang.

Wat ons onderscheidt: veel trainingen stoppen bij Enablement. Wij verbinden het met Redesign: leidinggevenden leren in AI for Leaders processen opnieuw te ontwerpen, en hun teams krijgen in Campus het gereedschap om dat in de praktijk te brengen. Pas als beide samenkomen, wordt niveau 4 haalbaar.

Aanbod

Zo helpen we je AI-geletterdheid op te bouwen

Campus met Henrik, de Playground en onze live trainingen AI for Leaders en AI for Practitioners zijn nu al beschikbaar. Sinds november 2026 staat in Campus ook de eerste cursus uit ons leerpad AI-geletterdheid; meer thema's volgen.

Nu beschikbaar

E-learning

Campus met Henrik

Assessment bij de start, begeleiding tijdens en na de cursussen, assessment als gesprek en een rapport voor jou.

Meer over Campus

In Campus

Playground

Onze beveiligde oefenomgeving in Campus. Hier bouwen deelnemers hun eigen agents en kleine tools, zonder te programmeren.

Ontdek de Playground

Live Training

AI for Leaders

Voor leidinggevenden: wat AI betekent voor leiderschap. Vanaf november 2026 ook als e-learning in Campus.

Meer over AI for Leaders

Live Training

AI for Practitioners

Voor iedereen die AI dagelijks gebruikt. Binnenkort ook als e-learning in Campus.

Meer over AI for Practitioners

Custom Journeys

We ontwerpen nu al leertrajecten op maat voor bedrijven, met een mix van live training en e-learning. Meerdere klanten hebben ze al doorlopen, met zeer goede feedback.

Leerpad

Welke thema's omvat ons leerpad AI-geletterdheid?

Ons leerpad is een roadmap met zestien thema's in vier gebieden: basis, praktijk, agents en automatisering, en thema's voor specifieke rollen. We willen ze allemaal vóór eind 2027 afdekken. Of een thema een eigen cursus wordt of deel van een grotere, beslissen we tijdens de ontwikkeling. Ook de roadmap zelf kan onderweg nog veranderen.

Beschikbaar In productie Gepland

Basis

Voor iedereen, zonder voorkennis

1
Hoe AI werkt en waar het misgaat Wat een taalmodel doet, waarom het overtuigend klinkt, ook als het fout zit, en waar de grenzen liggen. Cursus: AI Foundations: Seeing AI Clearly Voorlopig in het Engels; meer talen zijn in productie en gepland.
2
AI in het dagelijkse werk Dagelijkse taken waarbij AI nu al helpt, en hoe je er een gewoonte van maakt.
3
AI veilig en verantwoord gebruiken Wat je bedrijf toestaat en wat dat voor jou betekent: data, privacy, auteursrecht, goedgekeurde tools en de AI Act.
4
AI-gegenereerde content herkennen Teksten, beelden en stemmen controleren voordat je erop reageert.

Praktijk

Voor het dagelijkse werk

5
AI briefen als een collega Duidelijke opdrachten, context en voorbeelden. Het resultaat: een assistent die je opnieuw kunt gebruiken.
6
Resultaten controleren en verbeteren Fouten herkennen en beslissen wanneer een resultaat goed genoeg is.
7
AI met je eigen documenten en data Antwoorden en analyses op basis van je bestanden, spreadsheets en kennisbank.
8
Onderzoek en grotere projecten Grotere taken, zoals een marktoverzicht of een rapport. AI zoekt en schrijft, jij stuurt.
9
Schrijven met AI zonder je eigen stem te verliezen E-mails, offertes en documenten die nog steeds klinken als jij en je bedrijf.

Verder dan chat

Agents en automatisering

10
Van assistent naar agent Wat er verandert als AI zelf handelt, en waar mensen de controle houden.
11
Je eerste eigen agent bouwen Een agent ontwerpen, bouwen en testen voor een echte taak uit je werk.
12
Processen automatiseren en koppelen AI aan je systemen koppelen en meerdere stappen tot processen verbinden.
13
Zelf een kleine tool bouwen Beschrijven wat je nodig hebt en een werkende app bouwen, zonder te programmeren.

Per rol

Voor bijzondere taken

14
Beslissen waar AI in je vakgebied thuishoort Voor wie beslist: waar AI wordt ingezet, wie toezicht houdt en wat wordt gedocumenteerd.
15
AI invoeren met het team en de medewerkersvertegenwoordiging Een nieuw AI-systeem vroeg aankondigen en zorgen serieus nemen.
16
Toezicht houden op AI die over mensen beslist Voor beslissingen over werving, krediet en verzekering: menselijk toezicht in de praktijk.

Leerpaden per rol

Basis Praktijk Verder dan chat Per rol AI for Leaders
1234 56789 10111213 141516
Alle medewerkers
De meesten
Ervaren gebruikers
Leidinggevenden
Toezicht in gebieden met een hoog risico

Ons advies: kijk bij elke training hoe persoonlijk die is. Hoe beter ze past bij iemands rol en werk, hoe groter de kans op nieuw gedrag, en precies die gebruikscontext noemt ook artikel 4. Bij ons geven deelnemers nu al hun functie aan, bijvoorbeeld sales, HR, finance of tech, en Henrik stemt voorbeelden en oefeningen af op hun werk. Uiterlijk in het derde kwartaal van 2027 gaan we verder: volledig individuele leerpaden voor iedereen.

Roadmap

Wanneer komen de volgende thema's?

Eind 2026 moet de basis klaar zijn. Voor 2027 plannen we elk kwartaal een nieuw blok: praktijk, agents en automatisering, individuele leerpaden en tot slot de thema's per rol. De roadmap kan tijdens de ontwikkeling nog veranderen.

  1. Al beschikbaar Live trainingen, Custom Journeys, Campus AI for Leaders en AI for Practitioners als live training, Custom Journeys voor bedrijven en Campus met Henrik en de Playground.
  2. 2 november 2026 AI Foundations: Seeing AI Clearly De eerste cursus van de basis, in Campus. Voorlopig in het Engels; meer talen zijn in productie en gepland.
  3. November 2026 AI for Leaders als e-learning De live training komt ook beschikbaar in Campus.
  4. Eind 2026 Basis Thema's 2 tot 4, voor alle medewerkers.
  5. K1 2027 Praktijk Thema's 5 tot 9, de vaardigheden voor het dagelijkse werk.
  6. K2 2027 Verder dan chat Thema's 10 tot 13, agents en automatisering.
  7. K3 2027 Individuele leerpaden Volledig individuele leerpaden voor iedereen, afgestemd op rol, niveau en taken.
  8. K4 2027 Thema's per rol en voor AI met een hoog risico Thema's 14 tot 16, waaronder “Toezicht houden op AI die over mensen beslist”.
Playground

AI-agents bouwen zonder te programmeren

In de Playground van Agile Academy Campus proberen je medewerkers het geleerde meteen uit. Ze bouwen hun eigen AI-agents en kleine apps voor hun taken en oefenen met prompting, zonder te programmeren en in een beveiligde omgeving. Vandaag biedt de Playground de modules Agents, Coding en Chat, en met de volgende cursussen komen er meer tools bij.

De Playground in Campus Drie tools om uit te proberen:
  • Agents: je eigen AI-agents bouwen
  • Coding: kleine apps bouwen, gewoon door te beschrijven wat je nodig hebt
  • Chat: oefenen met prompting en antwoorden vergelijken

Vereenvoudigde, prototypische weergave.
Probeer het: klik op de kaarten en knoppen in het venster.

Campus · Playground
Playground
Tools om te bouwen en te experimenteren

Bijleren vóór de uitrol. Omdat de Playground een aparte, beveiligde omgeving is, hoef je AI niet al in je bedrijf te hebben uitgerold om met training te beginnen. Je medewerkers leren en oefenen al terwijl jij nog beslist over tools en rechten.

Wat ons onderscheidt. Een oefenomgeving die meegroeit met de cursussen hoort bij ons vast bij de training. De meeste aanbieders hebben dat niet.

Bewijs met Campus

Hoe documenteer je AI-geletterdheid volgens artikel 4?

Documentatie is niet verplicht. Maar de Commissie raadt aan om intern vast te leggen wie welke training heeft gekregen. Campus doet dat voor je en laat tegelijk zien of de training werkt.

Waar iedereen staat

Aan het begin voert Henrik met iedereen een kort assessmentgesprek. Daaruit volgen het persoonlijke startniveau en het individuele leerpad van die persoon door de cursussen.

Wie vooruitgaat

Wie gaat vooruit, wie loopt vast, waar staat de groep? Enquêtes en inzendingen zijn exporteerbaar, ook anoniem als de medewerkersvertegenwoordiging dat wil.

Wat iedereen kan

Het assessment is een gesprek met Henrik: kan iemand het geleerde toepassen? Art. 4 vereist geen certificaat (zie ruimte); het onze toont echte vaardigheden.

Wat privé blijft

Gesprekken met Henrik zijn privé: leidinggevenden en beheerders zien ze niet. Dat beschermt je medewerkers en maakt het overleg met de medewerkersvertegenwoordiging makkelijker.

Afgestemd op jouw behoeften: elk bedrijf documenteert anders. Daarom stemmen we met elke klant af wat je intern nodig hebt, bijvoorbeeld voor HR, juridische zaken of de medewerkersvertegenwoordiging, en richten we de beheeromgeving daarop in.

Prijzen

Wat kost AI-training met Campus?

Met Campus krijgen je medewerkers toegang tot alle beschikbare online cursussen en tot alle cursussen die tijdens je abonnement worden toegevoegd, met de mogelijkheid om te certificeren, AI-coach Henrik, de Playground en de community.

Per 1 januari 2027 verhogen we de prijs. Wie eerder boekt, houdt de huidige prijs.

Vanaf 1 jan. 2027

€999
excl. btw per persoon per jaar

Voor boekingen vanaf 1 januari 2027.

Inbegrepen
  • Alle online cursussen, ook nieuwe tijdens je abonnement
  • AI-coach Henrik
  • Playground
  • Mogelijkheid om te certificeren
  • Community

Je voordeel bij boeken voor 31 december 2026: je betaalt €499 in plaats van €999 per persoon per jaar, niet alleen het eerste jaar, maar de hele looptijd van je abonnement. Een voorbeeld: met 50 medewerkers bespaar je €25.000, elk jaar.

AI met een hoog risico

Wat geldt er extra voor AI met een hoog risico (artikel 26)?

Als je AI met een hoog risico inzet, bijvoorbeeld bij werving, moet je volgens artikel 26, lid 2, het menselijk toezicht opdragen aan personen met de nodige bekwaamheid, opleiding en autoriteit. Anders dan bij artikel 4 zijn hier boetes voorzien.

In het kort
Waar het geldt
Bijvoorbeeld bij werving, kredietbeoordeling, levens- en zorgverzekeringen
Wat er geldt
Toezicht door bekwame, opgeleide en daartoe bevoegde personen
Vanaf wanneer
Voor de meeste van deze systemen geldt het vanaf 2 december 2027
Wat er op het spel staat
Mogelijke boetes, anders dan bij artikel 4, dat er geen eigen boete voor kent

Als gebruiksverantwoordelijke moet je zelf beoordelen of een systeem onder deze categorie valt.

Een geval uit het gegevensbeschermingsrecht

Hoe serieus toezichthouders echt menselijk toezicht nemen

€825 mln.
Boete voor Uber
opgelegd door de Autoriteit Persoonsgegevens in augustus 2026, omdat accounts van chauffeurs zonder menselijke controle werden geblokkeerd. Uber is in beroep gegaan.

Bron: Autoriteit Persoonsgegevens, persbericht van 21 augustus 2026 (in het Engels)

Ons advies. Controleer vroeg of een van je systemen als AI met een hoog risico geldt. De deadline is 2 december 2027, en de mensen die toezicht moeten houden, hebben tijd nodig om zich voor te bereiden.

Hoe we je helpen. We bieden nu al begeleiding bij de implementatie met experts uit ons netwerk. De thema's in ons leerpad leggen de basis, bijvoorbeeld “Resultaten controleren en verbeteren” en “Van assistent naar agent”. Tegen december 2027 willen we ons aanbod uitbreiden met inhoud speciaal voor deze taak.

FAQ

Veelgestelde vragen over AI-geletterdheid volgens artikel 4

Korte antwoorden op de vragen die HR, L&D en directies ons het vaakst stellen over artikel 4.

Basis

De EU AI Act is de Europese verordening over kunstmatige intelligentie, officieel Verordening (EU) 2024/1689. Ze regelt hoe AI in de EU wordt ontwikkeld en gebruikt. Als verordening geldt ze rechtstreeks in alle lidstaten, zonder nationale omzettingswet. Ze kan ook bedrijven buiten de EU raken, bijvoorbeeld als ze AI-systemen op de Europese markt brengen of als de resultaten van hun AI-systemen in de EU worden gebruikt.

Artikel 3, punt 56, van de AI-verordening omschrijft AI-geletterdheid als de vaardigheden, kennis en het begrip om AI-systemen geïnformeerd in te zetten en je bewust te zijn van de kansen, risico's en mogelijke schade. Het gaat dus om veilig én productief gebruik.

Artikel 4 geldt sinds 2 februari 2025. Sinds 2 augustus 2026 controleren de nationale toezichthouders de naleving. Op 27 juli 2026 is de tekst gewijzigd bij Verordening (EU) 2026/1744.

Sinds 27 juli 2026 moeten bedrijven de ontwikkeling van AI-geletterdheid ondersteunen in plaats van waarborgen. Daarnaast verduidelijkt de wet dat niemand een bepaald kennisniveau hoeft te garanderen.

Ja. Als je op het werk AI-tools van andere aanbieders gebruikt, ben je gebruiksverantwoordelijke en val je eronder. Alleen privégebruik is uitgezonderd.

Gebruiksverantwoordelijke is elk bedrijf of elke organisatie die een AI-systeem onder eigen verantwoordelijkheid gebruikt. Het maakt niet uit of je het systeem zelf hebt ontwikkeld of hebt gekocht. Alleen puur privégebruik is uitgezonderd.

Ja, er is geen uitzondering op basis van de grootte van het bedrijf. Wel bepaalt de hervorming dat de Commissie en de lidstaten vooral kleine en middelgrote bedrijven bij de uitvoering ondersteunen.

Ja. Naast je eigen personeel valt onder artikel 4 ook iedereen die namens jou AI-systemen exploiteert of gebruikt, zoals freelancers of dienstverleners.

Uitvoering in het bedrijf

Je moet maatregelen nemen die de AI-geletterdheid van je medewerkers opbouwen. Training is daarvoor de meest voor de hand liggende weg. Hoe die eruit moet zien, zegt de wet niet.

Geen. Er is geen minimaal aantal uren en geen verplicht format of programma.

Juridisch is er geen format voorgeschreven. Maar de wet eist dat de maatregelen passen bij de kennis, ervaring en het gebruik van elke persoon. De Commissie bevestigt dat het zinvol is om niveaus per rol te onderscheiden.

Nee. De Europese Commissie zegt uitdrukkelijk dat er geen certificaat nodig is.

Dat is niet verplicht. Maar de Commissie raadt aan om gevolgde trainingen en maatregelen intern vast te leggen. Campus maakt dat makkelijk: de beheeromgeving bevat al alles wat je nodig hebt, bijvoorbeeld wie welke cursussen heeft afgerond en waar iedereen staat. Meer daarover bij Bewijs.

De AI-verordening legt geen frequentie vast. Omdat tools en gebruik snel veranderen, raden we aan om de maatregelen minstens één keer per jaar te herzien en bij te stellen als er nieuwe tools komen. Precies daarom is Campus een abonnement: we houden de content actueel en voegen nieuwe onderwerpen toe, zodat je medewerkers altijd de training krijgen die er nu toe doet.

De AI-verordening verplicht het bedrijf, niet een bepaalde functie. In de praktijk ligt het onderwerp meestal bij HR-ontwikkeling of L&D, samen met IT, juridische zaken en privacy. Belangrijk is dat iemand er duidelijk eigenaar van is.

Artikel 4 schrijft dat niet voor. Maar in veel EU-landen moet de medewerkersvertegenwoordiging bij de invoering van AI-systemen of bij bedrijfsopleidingen worden geïnformeerd of geraadpleegd, bijvoorbeeld de ondernemingsraad in Nederland of de Betriebsrat in Duitsland. Betrek haar dus vroeg.

Toezicht en boetes

De nationale markttoezichtautoriteiten van elk EU-land. Ze zijn bevoegd sinds 2 augustus 2026. Sommige landen beslissen nog welke toezichthouder welke rol krijgt.

Artikel 4 kent geen eigen boete. Maar toezichthouders kunnen per geval maatregelen opleggen, en die moeten evenredig zijn. De vaak genoemde 35 miljoen euro gaan over verboden AI-praktijken, niet over artikel 4. Als je AI inzet in gebieden met een hoog risico, heb je extra verplichtingen volgens artikel 26. Daar zijn boetes mogelijk.

Artikel 4 geldt voor elk professioneel gebruik van AI en vereist maatregelen voor AI-geletterdheid. Artikel 26 geldt voor gebruiksverantwoordelijken van AI-systemen met een hoog risico, bijvoorbeeld bij werving, kredietbeoordeling of verzekeringen. Daar moet het menselijk toezicht worden opgedragen aan personen met de nodige bekwaamheid, opleiding en autoriteit, en op overtredingen staan boetes. Voor de meeste van deze systemen geldt dat vanaf 2 december 2027.

Leren met Agile Academy

Nee. Geen enkele cursus en geen enkele aanbieder kan je rechtszekerheid beloven, ook wij niet. Maar een cursus kan helpen aan te tonen dat je passende maatregelen hebt genomen. En als hij goed is, brengt hij je bedrijf verder.

Campus, ons leerplatform met AI-coach Henrik en de Playground, plus live trainingen zoals AI for Leaders en AI for Practitioners. Het leerpad maakt onderscheid per rol en loopt van de basis tot het bouwen van je eigen agents.

Tot 31 december 2026 kost Campus €499 excl. btw per persoon per jaar. Per 1 januari 2027 stijgt de prijs naar €999. Wie eerder boekt, houdt deze prijs voor de hele looptijd van het abonnement. Vanaf 100 plaatsen maken we je een offerte op maat.

Contact

Vragen? Praat met ons

Of het nu gaat om artikel 4, Campus of de zinvolle volgende stap voor je bedrijf: stuur ons je vragen of bel ons direct. We reageren snel.

Foto van Philip Rogowski - Klantsuccesmanager van Agile Academy

Philip Rogowski

Klantsuccesmanager

team@agile-academy.com

We antwoorden in jouw taal

+49 151 610 59 938

We spreken Duits en Engels
Ma-Vr: 9:00 - 17:00 (Berlijnse tijd) Neem contact op
AI-assistent

AI-assistent

Krijg direct hulp en antwoorden

Philip kan indien nodig inspringen.

24/7 beschikbaar

Onze bronnen – Waar deze gids op steunt

Wetteksten

  • Verordening (EU) 2026/1744, officiële Nederlandse versie in het Publicatieblad, gepubliceerd op 24 juli 2026, van kracht sinds 27 juli 2026. Met name artikel 1, punt 5, met de nieuwe tekst van artikel 4, en overweging 8.
  • Verordening (EU) 2024/1689, de AI-verordening, met name artikel 3 met de definities van gebruiksverantwoordelijke en AI-geletterdheid, artikel 26 over de verplichtingen van gebruiksverantwoordelijken van AI-systemen met een hoog risico, artikel 99 over sancties en artikel 113 over de datum van toepassing.

Toezichthouders en Commissie

Onderzoek