Strategia produktu w zwinnym świecie

Niedawno rozmawiałem z zespołem bardzo sfrustrowanych deweloperów Scrum. Byli sfrustrowani, ponieważ przez cały ostatni rok gonili tylko za jedną funkcjonalnością po drugiej i uważali, że menedżer produktu nie miał żadnego pojęcia o tym, jaki był ich cel i co chcieli osiągnąć. Kiedy rozmawiałem z menedżerem produktu ("Product Owner" w terminologii Scrum), wyjaśnił mi, że uważał, iż idea stojąca za metodami takimi jak Scrum polega na zachowaniu elastyczności i "zwinności" oraz że nie musi zajmować się długoterminowymi celami.

To nie był pierwszy raz, kiedy spotkałem się z tym nieporozumieniem, i obawiam się, że tworzenie efektywnej strategii produktu mimowolnie stało się ofiarą „metod Agile".

Czym jest strategia produktu?

Dlatego pomyślałem, że pomocne będzie wyjaśnienie, czym jest strategia produktu, dlaczego jest tak ważna i jak można ją pogodzić z filozofią agile.

1) Przede wszystkim strategia produktu powinna opisywać wizję, którą chce się urzeczywistnić. Przedział czasowy wynosi zazwyczaj od dwóch do pięciu lat. Jest to praca wizjonerska, która ma być przekonująca i zdecydowanie nie jest specyfikacją.

Strategia produktu jest czasami przedstawiana w formie wiki projektu, czasami w białej księdze, jako prezentacja PowerPoint lub jako film, w którym prezentuje się wizję. Wybór medium zależy częściowo od tego, z iloma osobami chce się dzielić strategią produktu i czy można im ją osobiście wyjaśnić, czy też musi być ona zrozumiała sama w sobie. W każdym przypadku powinna być jednoznaczna, spójna i inspirująca. Co się poprawi, gdy ten produkt lub usługa osiągnie swój pełny potencjał? Nie chodzi tu o konkretne funkcjonalności, które zostaną lub nie zostaną zbudowane, ale o korzyści płynące z posiadania tego produktu. Jakie problemy zostaną rozwiązane przez ten produkt? Dlaczego użytkownicy będą kochać ten produkt? Dlaczego świat stanie się lepszy, gdy ta wizja stanie się rzeczywistością?

2) Po drugie, strategia produktu stanowi most między strategią firmy a mapą drogową produktu. Strategia produktu musi wspierać strategię firmy , a mapa drogowa opisuje aktualny plan, jak przejść od bieżącego punktu do realizacji wizji opisanej w strategii produktu.

Uważaj, aby nie mylić strategii firmy ze strategią produktu. Strategia firmy mogłaby brzmieć „rozbudować naszą ofertę e-commerce, aby dotrzeć do kupujących na innych kontynentach". Strategia produktu opisuje wtedy ofertę e-commerce ze wszystkim, co jest potrzebne do wspierania strategii firmy, np.: dostosowanie języka, przeliczanie walut, metody płatności, sposoby wysyłki i realizacji zamówień, kontrola celna itp.

3) Po trzecie, znalezienie dobrej strategii produktu jest jednym z najważniejszych zadań menedżera produktu (czyli „Dyrektora Zarządzania Produktem"). Nie jest to łatwe, ale w przeciwnym razie szanse na uzyskanie czegoś naprawdę wartościowego są dość niskie. Podobnie jak w przysłowiu: „Jeśli nie wiesz, dokąd zmierzasz, możesz wybrać dowolną drogę."

Aby móc znaleźć strategię produktu, musimy najpierw głęboko zrozumieć docelowych klientów, rynek i leżące u podstaw technologie. Będzie tu dużo burzy mózgów i dyskusji. Powinieneś aktywnie angażować wiodących deweloperów i projektantów oraz kluczowych interesariuszy w te rozmowy. Strategię produktu powinieneś omawiać i weryfikować wspólnie z kierownictwem. Zespół zarządzający powinien intensywnie zajmować się tą strategią produktu.

Wielu menedżerów produktu błędnie uważa, że strategia produktu musi być narzucona przez wyższe szczeble kierownictwa. W niektórych przypadkach tak jest, np. gdy założyciel start-upu pełni rolę wizjonera produktu. Jeśli tak nie jest, powinieneś zaproponować strategię produktu i przedstawić ją kierownictwu do weryfikacji. To dla Ciebie wspaniała okazja do awansu.

Definiowanie i budowanie funkcjonalności bez dobrze przemyślanej strategii produktu jest z pewnością stratą czasu i pieniędzy.

4) Po czwarte, ważne jest, aby zrozumieć, że strategia produktu nie wiąże Cię z konkretnymi funkcjonalnościami ani określoną kolejnością. Funkcjonalności i kolejność są przedstawione w mapie drogowej produktu ("Backlog" w Scrum). Możesz i powinieneś regularnie dostosowywać mapę drogową w oparciu o to, czego nauczyłeś się od użytkowników, rynku, analiz i stale zmieniających się technologii.

Podsumowanie: zwinna strategia produktu

Ostatecznie doszedłem do wniosku, że pewne zasady związane z produktem, które idą w parze ze strategią produktu, mogą pomóc Tobie i Twojemu zespołowi podejmować wiele decyzji i kompromisów, które pojawiają się przy definiowaniu funkcjonalności i doświadczeń użytkownika. Zasady te są powiązane ze strategią produktu i ją wspierają.

Mam nadzieję, że widzisz, iż posiadanie wizji tego, co chcesz osiągnąć, w żaden sposób nie stoi w sprzeczności z metodami agile. W rzeczywistości twierdzę nawet, że metody agile, gdy są stosowane właściwie, mogą pomóc Ci realizować strategię produktu znacznie szybciej niż przy użyciu konwencjonalnych metod.

Jeśli nie masz strategii produktu dla swojego produktu, radzę Ci wziąć głęboki oddech, cofnąć się o krok i zadać sobie pytanie, co chcesz osiągnąć. Gdzie na przykład powinien być produkt za trzy lata? Jak to rozpoznasz lub zmierzysz? Następnie podziel się tą wizją ze swoim kierownictwem i zespołem – przede wszystkim z deweloperami. Bo oni też chcą wiedzieć, dokąd zmierza produkt. To utrzymuje motywację, a oni zobaczą, że ich menedżer produktu podchodzi do całej sprawy z koncepcją. Ponadto strategia jest ważna, ponieważ pomaga deweloperom przewidywać przyszłe możliwości i wymagania, które mogą wpływać na ich decyzje dotyczące technologii i architektury.

Niniejszy tekst pochodzi z bloga Marty'ego Cagana i został przez nas przetłumaczony na język polski.