Servant Leadership: Jak działa przywództwo w kontekście zwinnym?

Role Scrum Mastera i Product Ownera są przez wielu na początku postrzegane jako stanowiska kierownicze z klasycznymi zadaniami przywódczymi. Jednak zamiast mówić poszczególnym członkom zespołu, co mają robić, Scrum Master i Product Owner działają jako Servant Leaderzy, którzy pomagają zespołowi w samoorganizacji.

Zastanawiasz się, jak może działać model przywództwa ze „służącym liderem" i jakie przynosi korzyści? W tym artykule znajdziesz zrozumiałą definicję Servant Leadership, dzięki której będziesz mógł jak najlepiej wspierać swój zespół na drodze do sukcesu.

Sześć korzyści samoorganizujących się zespołów

Dlaczego Servant Leader powinien w ogóle wspierać zespół w samoorganizacji? Czy klasyczny (taylorystyczny) model przywództwa nie mówi, że lepiej, by jeden mądry umysł myślał, a pozostali realizowali wytyczne?

W rzeczywistości samoorganizacja nie jest tylko zakorzeniona w Manifeście Agile – jej zalety są też wyraźnie widoczne:

1. Zespoły, które dzielą się wizją przekazaną przez kierownictwo, są bardziej zmotywowane i dostarczają więcej i lepszych wyników, niż gdy po prostu wykonują polecenia przełożonych.
2. Elastyczne możliwości działania nie są zaburzane przez biurokrację i okrężne drogi przez poziomy hierarchii, ponieważ to sam zespół podejmuje decyzje: umożliwia to szybką i zwinną pracę.
3. Sukces zespołu jest osiągany niezależnie od umiejętności przywódczych jednej osoby.
4. Samoorganizujący się zespół jest odpowiedzialny jako kolektyw, więc indywidualne awarie są automatycznie absorbowane.
5. Wzajemna pomoc i coaching wewnątrz zespołu są promowane, co zapewnia szybszy i efektywniejszy rozwój – a tym samym wzrost wydajności.
6. Samoorganizujący się zespół sięga po potrzebną pomoc z zewnątrz we właściwym czasie, ponieważ sam najlepiej wie, czego potrzebuje.

Samoorganizacja też wymaga przywództwa

Jest teraz jasne, że samoorganizacja przynosi kluczowe korzyści dla sukcesu zespołu. Jednak ponieważ większość ludzi jest ukształtowana przez klasyczne przywództwo w strukturach hierarchicznych, muszą najpierw być prowadzeni do samoorganizacji. Jeśli więc jesteś Scrum Masterem, to od Ciebie zależy, żeby prowadzić swój zespół do samoorganizacji w ramach Twojego Servant Leadership.

Ale co dokładnie oznacza samoorganizacja i jak ją osiągnąć dla swojego zespołu?

• W przeciwieństwie do klasycznego stylu przywódczego musisz najpierw zdecentralizować większość decyzji dotyczących zespołu. Oznacza to: to nie Ty jako lider decydujesz za zespół, ale zespół otrzymuje pozwolenie na samodzielne decydowanie.
• Aby samoorganizujący się zespół był w stanie samodzielnie decydować, musisz go do tego uprawomocnić, tzn.: dbasz o to, aby zespół miał niezbędne informacje i umiejętności.

Gdy jako Scrum Master stworzyłeś te warunki wstępne, już działasz jako Servant Leader. Co jeszcze należy do tego nowoczesnego i zwinnego stylu przywódczego, przyjrzymy się szczegółowo poniżej.

Servant Leadership – definicja

Pojęcie Servant Leadership (tłum. „służące przywództwo") zostało pierwotnie ukute przez Roberta K. Greenleafa, założyciela Greenleaf Center for Servant Leadership.

Servant Leadership oznacza, że osoba w swojej roli jako Servant Leader wspiera zespół i służy mu w taki sposób, aby mógł on samoorganizująco wykonywać swoje zadania w celu jak najlepszej realizacji wizji produktu zgodnie z zasadami i celami biznesowymi firmy.

W związku z tym Servant Leader ma zadania:

• zachęcać zespół,
• uprawomocniać go
• i zapewniać niezbędny dalszy rozwój,
  aby zespół mógł stale podnosić swoje wyniki (widoczne m.in. w Velocity i zadowoleniu klientów).

Dbając o to, aby (zgodnie z wartościami Scrum) odwaga, otwartość, szacunek, skupienie i commitment były realizowane w zespole, Servant Leader tworzy środowisko, w którym postęp, kreatywność i doskonalenie w ogóle stają się możliwe. Skupienie np. Scrum Mastera jako Servant Leadera zawsze leży na potrzebach zespołu, a tym samym automatycznie na potrzebach tych, którym zespół służy – klientach.

Co wyróżnia Servant Leadera

Servant Leaderowi nie chodzi ani o jego władzę, ani o jego tytuł. W rzeczywistości w ogóle nie chodzi mu przede wszystkim o siebie, lecz o zespół i to, co zespół może stworzyć dla firmy i klientów w idealnych warunkach. To dobrowolne oddawanie władzy powoduje, że członkowie zespołu nie tylko czują się bezpieczniej – dzięki temu czują się też sami odpowiedzialni za sukces zespołu i wykazują odpowiednie zaangażowanie.

„Servant Leaders serve by leading and lead by serving"

Kolejną ważną właściwością Servant Leadera jest to, że naprawdę ufa członkom zespołu, że są w stanie podejmować własne decyzje. Jest zatem w stanie ufać zespołowi – coś, co liderom z tradycyjnym stylem przywódczym niezwykle trudno przychodzi, bo nigdy nie nauczyli się oddawać kontroli, co jednak muszą robić np. w ramach zwinnej transformacji.

Servant Leader wie, jak kluczowa dla sukcesu jest przejrzystość i regularna, bezpośrednia komunikacja, i aktywnie tworzy ku temu atmosferę. Bardzo zależy mu na funkcjonującym współistnieniu i kolaboratywnej kulturze firmy. Jest empatyczny i zawsze ma otwarte ucho dla zespołu. Servant Leader jest z natury skromny i usuwa się w cień, bo o wiele ważniejsze jest dla niego zrobienie czegoś sensownego dla zespołu, firmy i jej klientów.

Podsumowanie: Przywództwo w kontekście zwinnym

Servant Leadership w kontekście zwinnym oznacza przeciwieństwo tego, co znamy (i czego się boimy) z klasycznego przywództwa:

Zamiast sprawować władzę i powoływać się na prawa wynikające z hierarchii, Servant Leader promuje kolaboratywne podejście wewnątrz zespołu – a tym samym w całej firmie.

Dobry Servant Leader wspiera członków zespołu w taki sposób, aby mogli czuć się bezpiecznie. To nie tylko sprawia, że pracownicy odważają się dawać z siebie wszystko i wnosić własne pomysły i rozwiązania. Sprawia też, że pracownicy ufają Ci jako Servant Leaderowi i chętnie oraz dobrowolnie za Tobą podążają. Tak proste może być uczynienie pracowników fanami własnej firmy.

Chcesz dowiedzieć się więcej o roli Servant Leadera i nauczyć się wykorzystywać ogromne korzyści dla siebie i swojej firmy? Sprawdź nasze Szkolenia Certified Scrum Master lub sprawdź, czy Szkolenia Agile Leadership są dla Ciebie.