Przywództwo a zarządzanie

Leadership i zarządzanie – czym właściwie są?

Twierdziłbym, że dwie najważniejsze kompetencje przy budowaniu wspaniałych organizacji produktowych (a właściwie prawie każdego istotnego przedsięwzięcia organizacyjnego) to leadership i zarządzanie. A mimo to niewielu ludzi zastanawia się, co te dwie rzeczy tak naprawdę oznaczają.

Wiele osób traktuje je nawet po prostu jako jedno i to samo. Niektórzy wierzą, że tego uczą w programach MBA (nie uczą). I niestety jest też wiele osób, które nigdy nie doświadczyły ani silnego lidera, ani silnego menedżera.

Przykład leadership versus zarządzanie

Ostatnio dużo myślałem na ten temat, bo kilka miesięcy temu zostałem zaproszony do odwiedzenia United States Military Academy w West Point. Byłem już wielokrotnie zapraszany do wygłaszania prelekcji na najlepszych uczelniach w kraju, jak Harvard i Stanford. Muszę jednak powiedzieć, że nigdy nie byłem bardziej pod wrażeniem kalibru studentów (a raczej kadetów) niż w tej akademii. Niezależnie od twoich poglądów politycznych, obiecuję ci, że ty też uznałbyś tych mężczyzn i kobiety za wyjątkowo nadzwyczajnych. Nie ma chyba lepszego miejsca w USA niż ta instytucja, aby naprawdę czegoś nauczyć się o leadershopie i zarządzaniu (w znaczeniu opisanym poniżej).

Miałem zaszczyt poznać niektórych absolwentów tej instytucji i mogę ci powiedzieć, że jeśli kiedykolwiek będziesz miał okazję zaoferować jednemu z tych ludzi pracę, współpracować z kimś takim lub po prostu postawić mu piwo, powinieneś koniecznie skorzystać z tej okazji. I to prowadzi mnie z powrotem do tematu tego artykułu.

Co to ma wspólnego z leadershopem i zarządzaniem?

Dwóch absolwentów West Point i wieloletnich przyjaciół, Marty Abbott i Michael Fisher, wydało drugie wydanie swojej książki The Art of Scalability. Pierwsze wydanie szybko stało się ostatecznym przewodnikiem po skalowaniu technologii i firm technologicznych. To drugie wydanie wynosi jednak wszystko na jeszcze wyższy poziom. Od czasu ukazania się pierwszej książki obaj współpracowali z wieloma zespołami technologicznymi na całym świecie i mogli wnieść do kolejnej wersji dziesiątki prawdziwych case studies. Pierwsze wydanie traktowałem jako lekturę obowiązkową dla deweloperów, ale w przypadku tego drugiego wydania rozszerzam tę rekomendację na menedżerów produktu i liderów.

W nowej książce znajduje się świetny esej o różnicach między leadershopem a zarządzaniem. Marty i Mike pozwolili mi przytoczyć kilka fragmentów:

Leadership ma inspirować ludzi do osiągania więcej; zarządzanie ma motywować ich do skupienia się na celu.

Zasadniczo wyobrażamy sobie działania zarządcze jako działania „push" (popychające) i działania przywódcze jako „pull" (przyciągające). Leadership wyznacza cel i odpowiedni kierunek. Zarządzanie doprowadza do tego celu. Przykładem leadershipu byłoby:  „Nigdy nie będziemy mieć przestojów związanych ze skalowalnością w naszych systemach". Zarządzanie zadbałoby potem o to, żeby ten przypadek faktycznie nie nastąpił. Zdecydowanie potrzeba obu stron i obie muszą dobrze funkcjonować.

Zarządzanie

Zbyt często gubimy się w idei „stylu zarządzania". Możemy wtedy zakładać, że określony „styl zarządzania" sprawia, że dana osoba jest bardziej liderem lub bardziej menedżerem. Takie rozumienie stylu zarządzania jest wynikiem osobistych uprzedzeń wobec zadań definiujących leadership i zarządzanie. Możemy zakładać, że ktoś jest bardziej skupiony na działalności operacyjnej i dlatego jest raczej „menedżerem", lub że ktoś jest bardziej wizjonerem i dlatego jest raczej „liderem". Nawet jeśli posiadamy pewne cechy i umiejętności, dzięki którym jedna z tych aktywności przychodzi nam łatwiej, nie oznacza to, że nie możemy stawać się lepsi w obu dyscyplinach. Uświadomienie sobie, że są to dwie różne dyscypliny, pomaga nam wyodrębnić i rozwijać zarówno nasze umiejętności zarządzania, jak i umiejętności przywódcze.

Zarządzanie polega na zapewnieniu, że pracownicy otrzymują terminowe informacje zwrotne na temat swoich wyników i że te informacje zwrotne zawierają zarówno pochwałę za dobre wyniki, jak i informacje o tym, jak mogą się poprawić…

Zarządzanie komunikuje się często i wcześnie na temat stanu rzeczy oraz regularnie i jasno identyfikuje, co jest potrzebne i gdzie potrzebna jest pomoc. Do działań zarządzania należy również usuwanie przeszkód lub pomaganie zespołowi w pokonywaniu tych przeszkód, gdy stoją na drodze do osiągnięcia celu. Zarówno dla skalowania, jak i dla wyciągnięcia z organizacji jak największego potencjału, zarządzanie jest bardzo ważne. Definiowanie sposobu wykonywania czegoś leży w gestii zarządzania; i to, jak coś jest wykonywane, ma silny wpływ na rozmiar firm, procesów i systemów.

Jeśli chodzi o ludzi w firmie, zarządzanie musi zapewnić, że ma się właściwych ludzi z właściwymi zachowaniami we właściwym czasie na właściwej pracy. Z perspektywy firmy chodzi o zapewnienie, że zespół dobrze ze sobą współpracuje, dysponuje właściwą mieszanką umiejętności i wiedzy oraz posiada wystarczające doświadczenie, aby móc odnieść sukces…

Zarządzanie oznacza ocenę – a niemożność oceny to niemożność zarządzania. To z kolei na pewno spowoduje, że cele w zakresie skalowalności organizacji, procesów i systemów nie będą mogły zostać osiągnięte, bo bez zarządzania nikt też nie dba o to, żeby wszystkie niezbędne rzeczy zostały zrobione w wymaganym czasie.

Leadership

Leadership dotyczy wszystkich tzw. „działań pull", które są potrzebne do odniesienia sukcesu. Wyobrażając sobie, że zarządzanie pchałoby organizację pod górę, leadership oznaczałoby wybór konkretnej góry oraz jako pierwszy wspięcie się na nią, żeby zachęcić organizację do również wejścia na tę górę.

Leadership oznacza inspirowanie ludzi i organizacji do stawania się lepszymi i, miejmy nadzieję, osiągania wspaniałych wyników. Leadership tworzy przekonującą wizję, która trafia do serc pracowników i skłania ich do robienia właściwej rzeczy dla swojej firmy. Leadership tworzy misję, która pomaga skonkretyzować wizję i stworzyć mentalny plan pomagający pracownikom zrozumieć, w jaki sposób ich działania mogą tworzyć wartości… I ostatecznie leadership polega na definiowaniu kamieni milowych na drodze do realizacji misji. Leadership jest niezwykle ważny dla skalowania, ponieważ nie tylko wyznacza kierunek (misję) i cel (wizję), ale też motywuje ludzi i organizacje do osiągnięcia tego celu.

Wszelkie inicjatywy bez leadershipu (również te mające na celu zwiększenie skalowalności firmy) – jeśli nie są skazane na porażkę – najprawdopodobniej odniosą sukces jedynie dzięki czystemu szczęściu i przypadkowi. Wspaniali liderzy tworzą kulturę skupioną na osiąganiu sukcesu przez wysoce skalowalne organizacje, procesy i produkty.

Podsumowanie: Leadership a zarządzanie

Jeśli leadership jest obietnicą, zarządzanie jest działaniem. Jeśli leadership jest celem, zarządzanie jest kierunkiem. Jeśli leadership jest inspiracją, zarządzanie jest motywacją. Leadership jest „działaniem pull", a zarządzanie jest „działaniem push". Oba są niezbędne do odniesienia sukcesu.

Mam nadzieję, że to wszystko jest dla ciebie tak jasne jak dla mnie.
Wszyscy ci, którzy sami są Product Ownerami, rozumieją teraz, mam nadzieję, dlaczego często nazywam tę rolę „Product Leaderem". Silny Product Owner musi być bowiem zarówno silny w oferowaniu tego rodzaju inspirującego leadershipu dla zespołu, jak i w zarządzaniu samym produktem.

Ten tekst pochodzi od Marty'ego Cagana (27 czerwca 2015) i został przez nas przetłumaczony.